شما اینجا هستید:خانه » مشاوره » احسان و خیرات(نماز قضا)

احسان و خیرات(نماز قضا)

نماز قضاء

تعریف : نمازی که در وقت خود خوانده نشده است را نماز قضا گویند.
اقسام :
۱- قضای نماز های یومیه
۲- قضای دیگر نمازهای واجب غیر یومیه
۳- قضای نماز های مستحبی
۴-قضای نماز پدر ( و مادر )
۵-نماز استیجاری

احکام نماز قضا :

س ۵۲۴: من تا سن هفده سالگى با مسأله احتلام و غسل و مانند آن آشنا نبودم و از کسى هم درباره آنها چیزى نشنیده بودم و خودم هم معناى جنابت و وجوب غسل را نمى‏فهمیدم، لذا نماز و روزه‏ام تا این سن اشکال دارد، امیدوارم وظیفه مرا بیان فرمائید.

همه نمازهائى را که در حال جنابت خوانده‏اید، باید قضا کنید، ولى روزه‏اى را که در حال جنابت بدون علم به اصل جنابت گرفته‏اید، صحیح و مجزى است و قضا ندارد.

س ۵۲۵: متأسفانه من در گذشته بر اثر نادانى و ضعف اراده مبتلا به عمل شنیع استمناء بودم، لذا گاهى نماز نمى‏خواندم که مدت دقیق آن را به یاد ندارم. نماز نخواندن من به صورت مستمر نبوده، بلکه مربوط به زمانى است که جنب بودم و غسل نکرده‏ام که گمان مى‏کنم حدود شش ماه باشد. تصمیم گرفته‏ام نمازهایم در این مدت را قضا کنم، آیا قضاى آنها واجب است یا خیر؟

هر مقدار از نمازهاى روزانه‏اى را که مى‏دانید انجام نداده‏اید و یا در حال جنابت خوانده‏اید، قضاى آن بر شما واجب است.

س ۵۲۶: شخصى که نمى‏داند نماز قضا برذمّه‏اش هست یا خیر، اگر نماز مستحبى یا نافله بخواند، بر فرض که نماز قضا داشته باشد، آیا به عنوان نماز قضاى او محسوب مى‏شود؟

نوافل و نمازهاى مستحب به جاى نماز قضا محسوب نمى‏شوند، و اگر نماز قضا بر عهده او باشد، واجب است که آن را به نیت نماز قضا بخواند.

س ۵۲۷: من حدود شش ماه است که به سن تکلیف رسیده‏ام. چند هفته قبل از رسیدن به آن سن فکر مى‏کردم تنها علامت بلوغ، تمام کردن پانزده سال هجرى قمرى است. ولى اکنون کتابى راجع به علامتهاى بلوغ پسران خواندم که در آن علامتهاى دیگرى براى بلوغ ذکر شده که در من وجود دارند، ولى زمان پیدایش آنها را نمى‏دانم. آیا در حال حاضر قضاى نماز و روزه بر عهده من هست یا خیر؟ با توجه به این که من گاهى نماز مى‏خواندم و ماه رمضان سال گذشته را به طور کامل روزه گرفته‏ام، وظیفه من در این‏باره چیست؟

قضاى همه نمازها و روزه‏هائى که یقین به فوت آنها پس از رسیدن به سنّ بلوغ و تکلیف شرعى دارید، واجب است.

س ۵۲۸: اگر شخصى در ماه مبارک رمضان سه بار غسل جنابت کند، مثلا در روزهاى بیستم، بیست و پنجم و بیست و هفتم غسل نماید، و بعد یقین کند که یکى از آن غسلها باطل بوده است، نماز و روزه او چه حکمى دارد؟

روزه‏اش صحیح است، ولى بنا بر احتیاط، قضاى نمازها به طورى که یقین به فراغت ذمّه پیدا کند، واجب است.

س ۵۲۹: شخصى بر اثر جهل به حکم شرعى، مدتى ترتیب را در غسل رعایت نکرده است، نماز و روزه او چه حکمى دارد؟

اگر غسل را به نحوى انجام داده که شرعا باطل است، قضاى نمازهائى که در این حالت با حدث اکبر خوانده، واجب است. ولى روزه‏اش، اگر در آن هنگام اعتقاد به صحت غسل خود داشته، محکوم به صحت است.

س ۵۳۰: کسى که قصد دارد نماز قضاى یک سال را بخواند، چگونه باید آن را انجام دهد؟

مى‏تواند با یکى از نمازها شروع کند و به ترتیبى که نمازهاى پنجگانه یومیه را مى‏خواند، آن را ادامه دهد.

س ۵۳۱: شخصى مدت زیادى نماز قضا بر عهده دارد، آیا مى‏تواند آنها را به ترتیب زیر بجا آورد؟
۱- مثلا بیست بار نماز صبح بخواند.
۲- هر یک از نماز ظهر و عصر را بیست بار بخواند.
۳- هر یک از نماز مغرب و عشاء را بیست بار بخواند و تا یک سال به همین صورت ادامه دهد.

قضاى نمازها به ترتیب مذکور اشکال ندارد.

س ۵۳۲: شخصى از ناحیه سر مجروح شده و قسمتى از مغز وى آسیب دیده که بر اثر آن دست و پاى چپ و زبانش فلج گشته است. همچنین نماز را فراموش کرده و قادر به یادگیرى آن نیست، ولى مى‏تواند اجزاى نماز را با خواندن از کتاب و یا شنیدن از نوار، تشخیص دهد. در حال حاضر وى در رابطه با نماز دو مشکل دارد، یکى این که قدرت تطهیر محل بول و وضو گرفتن را ندارد، دوم این که در قرائت نماز مشکل دارد. تکلیف او چیست؟ همچنین نسبت به نمازهائى که تقریبا به مدت شش ماه از او فوت شده است، چه حکمى دارد؟

اگر بتواند هر چند با کمک دیگران، وضو بگیرد، یا تیمم نماید، واجب است که نماز را به هر نحوى که مى‏تواند بخواند، اگرچه با شنیدن ازنوار یا خواندن از روى نوشته و مانند آن باشد. و در مورد طهارت بدن، اگر قدرت بر تطهیر آن هر چند به کمک دیگران ندارد، با همان بدن نجس نماز بخواند، و نمازش صحیح است. قضاى نمازهاى گذشته‏اى هم که از وى فوت شده، واجب است، مگر نمازهائى که بر اثر بیهوشى که در تمام وقت نماز ادامه داشته، از او فوت شده باشد.

س ۵۳۳: در دوران جوانى نمازهاى ظهر و عصر من بیشتر از نمازهاى مغرب و عشاء و صبح قضا شده‏اند که پشت سر هم بودن و تعداد و ترتیب آنها را نمى‏دانم. آیا در این مورد باید نماز دوره‏اى خوانده شود؟ و نماز دوره‏اى چیست؟ امیدواریم توضیح فرمائید.

در نماز قضا مراعات ترتیب واجب نیست و خواندن مقدارى که یقین به قضا شدن آن دارید کافى است و دوره کردن به معناى تکرار نماز براى احراز ترتیب بر شما واجب نیست.

س ۵۳۴: گاهى پس از ازدواج مایعى از من خارج مى‏شد که اعتقاد به نجس بودن آن داشتم.
لذا به نیت غسل جنابت غسل کرده و نمازم را بدون وضو مى‏خواندم. در رساله‏هاى عملیه این مایع، مذى نامیده شده است. اکنون نمى‏دانم نمازهائى را که بدون وضو و بى‏آنکه جنب باشم با غسل جنابت خوانده‏ام، چه حکمى دارد؟

قضاى همه نمازهائى که بعد از خروج آن مایع، بدون وضو و با غسل جنابت خوانده‏اید، واجب است.

س ۵۳۵: کافرى پس از مدتى اسلام آورده است، آیا قضاى نماز و روزه‏هائیکه انجام نداده، واجب است؟

واجب نیست.

س ۵۳۶: بعضى از افراد بر اثر تبلیغات گمراه کننده کمونیستها چندین سال نماز و واجبات خود را ترک کرده‏اند، ولى بعد از پیام تاریخى امام راحل به سران شوروى سابق پى به اشتباه خود بردند و به سوى خداوند توبه نموده‏اند، آنها در حال حاضر قادر به قضاى همه آن نمازها و روزه‏ها نیستند، وظیفه آنها چیست؟

بر آنان واجب است که نمازها و روزه‏هاى فوت شده را به هر مقدار که قدرت دارند، قضا و هر مقدارى که قادر نیستند وصیت نمایند.

س ۵۳۷: شخصى فوت کرده و قضاى روزه ماه مبارک رمضان و نماز بر عهده اوست و فرزند ذکورى هم ندارد. مقدارى مال به جا گذاشته که براى قضاى یکى از نماز و روزه کفایت مى‏کند. در این صورت قضاى نماز مقدم است یا روزه؟

ترجیحى بین نماز و روزه نیست و بر ورثه واجب نیست که ما ترک وى را صرف قضاى نماز و روزه او نمایند، مگر آنکه در این باره وصیت کرده باشد، که در این صورت باید به وصیت او در اجیر گرفتن از ثلث ترکه براى قضاى نماز و روزه‏اش به هر مقدار که کفایت مى‏کند، عمل کنند.

س ۵۳۸: من در اکثر اوقات نماز خود را خوانده و در صورت فوت شدن نماز، آن را قضا کرده‏ام، این نمازهاى فوت شده هم مواردى بوده که یا من خواب مانده‏ام و یا بدن و لباسم نجس بوده و در تطهیر آنها کوتاهى کرده‏ام. مقدار نمازهاى قضا شده یومیه، آیات و قصر را که بر عهده من است، چگونه محاسبه نمایم؟

قضاى نمازهائى که یقین به فوت شدن آنها دارید، کافى است، و از این مقدار هر کدام را که یقین دارید نماز قصر یا آیات بوده، باید بر وفق یقین خودآنها را بجا آورید، و بقیه را به عنوان قضاى نمازهاى یومیه بخوانید و چیزى بیشتر از این مقدار بر شما واجب نیست.

 

احکام نماز قضا پدر و مادر :

س ۵۳۹: پدرم سکته مغزى نموده و مدت دو سال مریض بود و بر اثر سکته قادر به تشخیص خوب و بد نبود، یعنى قدرت تفکر و تعقل از او سلب شده بود. در این دو سال نماز و روزه خود را انجام نداده است. آیا قضاى نماز و روزه او بر من که پسر بزرگ خانواده هستم، واجب است؟ البته مى‏دانم که اگر وى بیماریهاى مذکور را نداشت، قضاى نماز و روزه‏هاى او بر من واجب بود. امیدوارم مرا در این مسأله راهنمائى فرمائید.

اگر ضعف عقلى وى به حدى که عنوان جنون بر آن صدق کند، نرسیده و در تمام اوقات نماز در حال اغماء نبوده است، قضاى نمازها و روزه‏هاى فوت شده او بر شما واجب است، و گرنه چیزى از بابت آن بر شما نیست.

س ۵۴۰: اگر شخصى فوت کند، چه کسى باید کفاره روزه او را بپردازد؟ آیا بر پسران و دختران وى دادن کفاره واجب است یا شخص دیگرى هم مى‏تواند آن را بدهد؟

کفاره روزه که بر پدر واجب است، اگر به نحو تخییرى بوده است، یعنى وى هم توانائى روزه گرفتن را داشته و هم اطعام را، در این صورت اگر بتوان آن را از تَرَکه خارج کرد، از آن برداشت مى‏شود و در غیر این صورت بر پسر بزرگتر واجب است که روزه را بگیرد.

س ۵۴۱: مرد بزرگسالى به دلایل مشخصى از خانواده‏اش جدا شده و برقرارى ارتباط با آنها براى او مقدور نیست. وى فرزند بزرگ خانواده هم هست و پدرش در این مدت فوت کرده است و نمى‏داند چه مقدار نماز قضا و غیر آن بر عهده پدرش است و مال کافى هم براى اجیر گرفتن در اختیار ندارد و خودش هم به علت سن زیاد نمى‏تواند آنها را بجا آورد، وظیفه وى چیست؟

قضاى نمازهاى پدر واجب نیست، مگر آن مقدارى که پسر بزرگتر یقین به فوت آن دارد و بر پسر بزرگتر واجب است که نمازهاى پدرش را به هر صورتى که امکان دارد، قضا نماید و اگر از انجام آن حتى از اجیر گرفتن براى انجام آن هم عاجز باشد، معذور است.

س ۵۴۲: اگر فرزند بزرگ میّت دختر و فرزند دوم او پسر باشد، آیا قضاى نمازها و روزه‏هاى پدر و مادر بر این پسر واجب است؟

ملاک واجب بودن قضاى نماز و روزه پدر و مادر این است که فرزند مذّکر از دیگر اولاد ذکور میّت – اگر میّت اولاد ذکور داشته باشد – بزرگتر باشد، و در فرض سؤال قضاى نماز و روزه پدر بر پسر که فرزند دوم پدر است، واجب است و قضاى نماز و روزه‏اى که از مادر فوت شده، نیز واجب است.

س ۵۴۳: اگر پسر بزرگ چه بالغ باشد یا غیر بالغ، قبل از پدر فوت کند. آیا قضاى نمازهاى پدر از فرزندان دیگر ساقط مى‏شود؟

تکلیف قضاى نماز و روزه پدر بر پسر بزرگى واجب است که هنگام وفات پدر زنده باشد، هر چند فرزند اول یا پسر اول پدر نباشد.

س ۵۴۴: من پسر بزرگ خانواده هستم. آیا واجب است براى خواندن نمازهاى قضاى پدرم، تا زنده است از او تحقیق کنم یا این که بر او واجب است مرا از مقدار آن آگاه نماید؟ در صورتى که مرا مطلع نکند، تکلیف من چیست؟

تفحص و سؤال بر شما واجب نیست، ولى بر پدر واجب است تا فرصت دارد خودش بخواند و اگر نتوانست وصیت نماید. به هرحال پسر بزرگ مکلّف است که بعد از فوت پدرش، آن مقدار از نماز و روزه‏هائى را که یقین دارد از پدرش فوت شده است، قضا نماید.

س ۵۴۵: اگر شخصى فوت کند و همه دارائى او خانه‏اى باشد که فرزندانش در آن سکونت دارند، و نماز و روزه بر ذمه او باشد و پسر بزرگ او هم به علت کارهاى روزانه قادر به قضاى آن نباشد، آیا واجب است که این خانه را بفروشند و نماز و روزه او را قضا نمایند؟

در فرض مرقوم، فروش خانه واجب نیست، ولى قضاى نماز و روزه‏اى که به عهده پدر است، در هر حالى بر پسر بزرگتر واجب است، مگر در صورتى که میّت وصیت به اجیر گرفتن از ثلث ترکه‏اش کرده باشد و ثلث ترکه هم براى انجام همه نماز و روزه‏هاى او کفایت کند که در این صورت ثلث ترکه باید براى آن مصرف شود.

س ۵۴۶: آیا اگر پسر بزرگ که قضاى نماز پدر بر عهده اوست، فوت نماید، انجام آنها بر ذمه وارث پسر بزرگ است یا این که به پسر بعدىِ پدر (برادرِ پسر بزرگ) منتقل مى‏شود؟

قضاى نماز و روزه پدر که بر پسر بزرگ واجب است، با فوت وى پس از فوت پدرش، بر پسر و یا برادر او واجب نمى‏شود.

س ۵۴۷: اگر پدرى اصلا نماز نخوانده باشد، آیا همه نمازهاى او قضا دارد و انجام آنها بر پسر بزرگ او واجب است؟

بنا بر احتیاط در این صورت هم قضاى آنها واجب است.

س ۵۴۸: پدرى که همه اعمال عبادى خود را عمدا انجام نداده است، آیا بر پسر بزرگ قضاى همه نمازها و روزه‏هائى را که پدرش انجام نداده و به پنجاه سال مى‏رسد، واجب است؟

اگر ترک نماز و روزه بر اثر طغیان باشد، قضاى آنها بر پسر بزرگ واجب نیست. ولى در این صورت هم احتیاط در قضاى آنها ترک نشود.

س ۵۴۹: اگر قضاى نماز و روزه بر عهده پسر بزرگ باشد و قضاى نماز و روزه پدر هم برآن اضافه گردد، کدام یک مقدم است؟

در این صورت مخیّر است و شروع به انجام هر کدام کند، صحیح است.

س ۵۵۰: پدرم مقدارى نماز قضا دارد، ولى قدرت انجام آن را ندارد. آیا بر من که پسر بزرگ خانواده هستم، جایز است در زمان حیات پدرم نمازهاى فوت شده او را قضا نمایم و یا شخصى را اجیر کنم تا آن را انجام دهد؟

نیابت از شخص زنده براى انجام نماز و روزه قضا صحیح نیست.

درباره نویسنده

تعداد نوشته ها : 148

ارسال یک دیدگاه

© 2012 Powered By irantarhim. تمامی حقوق وب سایت متعلق به ایران ترحیم میباشد و استفاده از مطالب بدون ذکر ایران ترحیم شرعا مجاز نمیباشد.

بازگشت به بالا